ahiskalilar ahıska+turkleri ahıska-turkleri ahiska+turkleri ahiska+turkleri
ahıskalı türkler ahiskali turkler
Ahıska Türkleri, Gürcistan’ın Mesheti bölgesinin Müslüman Türk
nüfusuna verilen addır. Rusların bu bölgeye verdiği coğrafî isim, Meshetya’dır.
Bundan dolayı Meshet Türkleri olarak da adlandırılırlar.
Sürgün
Bu nüfus, 1944 yılında totaliter Stalin tarafından iki saat
içinde tren vagonlarına doldurularak, gidecekleri yere kadar aşağı dahi inmemek
koşulu ile kapalı tren vagonlarında Orta Asya’ya sürülerek Kazakistan,
Kırgızistan ve Özbekistan’a yerleştirildi. Bu sürgün Stalin’in karadeniz
kıyılarını Türklerden temizleme operasyonunun bir parçası olduğu Sovyetler
Birliği dağıldıktan sonra açıklanan arşivlerde ortaya çıkmıştır. Aynı kaderi
paylaşan Kırım Tatarları ve Ahıska Türklerinin bu hazin sürgününde binlercesi
yolda öldü.
Ahıska Türkleri, bugün eski Sovyetler Birliği coğrafyasına
dağılmış olarak yaşamaktadırlar. Ahıska Türkleri etnik olarak Türk’tür,
nüfusunun 900.000 dolayında olduğu tahmin edilmektedir.
Ahıska, Gürcistan’ın güneyinde bulunan bir bölgedir. Kıpçak
Türkleri arasında yer alan uruğlar-boylar bu bölgeye yerleştikleri için Ahıska
Türkü adını almışlardır. Gürcistan sınırları dahilinde bulunan bu bölgenin
coğrafî adının dışında, mevcut mekana yerleşen Türk boylarının isimleri dışında
bu coğrafyayla hiçbir ilişkileri yoktur. Ahıska Türklerinin bir geçiş noktası
olan Kafkaslara yerleşmiş olması, kavimler kapısı olan bu bölgede yaşayan bazı
kavimlere, Ahıska Türklerinin etnik yönden bağlı olabileceği düşüncesini
doğurmuştur. Bunun içinde, Ahıska Türklerinin Gürcü, Tatar, Azerî ve Kıpçak
boylarına mensup olabileceği üzerinde durulmuştur. Kullanılan dilin, kültürel
yapının, fizikî özelliklerin (antropolojik hususiyetlerin) Gürcülere kesinlikle
benzerlik göstermediği görülmüştür. (Kaynak: Mustafa Malkan, ‘Ahıska Türklerinin
Menşei ve Tarihi Gelişim Seyirleri’)
Özbekistan’ın Fergana vadisinde yaşayan Meshet ya da Ahıska
Türkleri, 1989 yılında, Rusların kışkırttığı etnik bir gerilim sonrasında büyük
bir kıyıma uğratıldı. Bu trajedinin ardından bölgedeki nüfus tamamen göç etmek
zorunda kaldı.
Gürcistan yönetimi, 1990’larda etnik olarak Gürcü kökenli
Meshileri nüfusu ülkeye yerleştireceğini duyurdu. Bu karar, Samtshe-Cavaheti
bölgesinde yaşayan Ermeni nüfus arasında tepkiye yol açtı.
Azerbaycan, Dağlık Karabağ’dan göç ettirilen nüfusla ilgili
sorunlarına karşın Ahıska Türklerinin bir kısmını kabul etti ve topraklarına
yerleştirdi.
Türkiye, Ahıska Türklerinin kendi topraklarına
yerleştirilmesini talep etmektedir. Öte yandan Türkiye, az sayıdaki Ahıska Türk
nüfusunu ülkenin doğusuna yerleştirdi. Rusya Federasyonu’nun Krasnodar bölgesine
yerleştirilen Ahıska Türkleri, Rus Kazakların Türk karşıtı tepkileriyle yüz
yüzedir. Rusya’daki Ahıska Türklerinden 15.000 kadarı ABD’de çeşitli kentlere
yerleştirilmiştir.
Gürcistan, 2006 yılında bu nüfusun Gürcistan’a yerleştirilmesi
için ciddi çalışmalara başlamış ve bu çalışma programını Türkiye ile
paylaşmaktadır. Ancak çalışmalar yeterli olmamakta, yerlerinden zorla sürülen bu
insanların malk ve mülkleri derhal asıl sahiplerine iade edilmesi gerekirken
Gürcistan hükumeti ekonomik gerekçeler göstererek işi ağırdan almaktadır.
Ahıska Türkleri, günlük hayatta ana dilleri olan Türkçe’yi
kullanmaktadırlar. Konuşma ağızları bu gün Kuzey Anadoluda kullanılan Türkçe’yle
bire birdir. Ana dili Gürcüce ya da Rusça olan Ahıska Türk’ü yoktur.